TİTCK RG 32203 · EU CTR 536/2014 · ICH E6(R3)

Regülasyon Terim Sözlüğü

Klinik araştırma içeriklerimizde kullandığımız kanonik terminoloji. Her terim, TİTCK Beşeri Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmeliği (RG 27.05.2023/32203) ve AB Klinik Araştırmaları Yönetmeliği (536/2014) ile hizalıdır.

klinik araştırma

clinical trial

Beşeri tıbbi ürünlerin insanlar üzerindeki bilimsel değerlendirmesi; TİTCK ve etik kurul onayıyla yürütülür.

TİTCK RG 32203 md.3 · EU CTR 536/2014 md.2

araştırma merkezi

trial site

Klinik araştırmanın yürütüldüğü, araştırmacının sorumlu olduğu merkez.

TİTCK RG 32203 md.3 · ICH GCP 1.71

İİÜ — Araştırma Amacıyla Kullanılan Tıbbi Ürün

investigational medicinal product (IMP)

Klinik araştırmada test veya referans olarak kullanılan ya da placebo olarak sunulan tıbbi ürün.

TİTCK RG 32203 md.3 · EU CTR 536/2014 md.2

esaslı değişiklik

substantial modification

Onaylanmış araştırma dosyasında, katılımcı hak/güvenlik/esenlik veya araştırmanın yürütülmesi açısından önemli etkisi olan değişiklik; etik kurul ve TİTCK onayı gerekir.

TİTCK RG 32203 md.3 · EU CTR 536/2014 md.2

ciddi ihlal

serious breach

Katılımcı güvenliği/hakları veya veri bütünlüğü açısından ciddi etkisi olan uyumsuzluk; hızlı bildirim yükümlülüğü doğurur.

EU CTR 536/2014 md.2 · TİTCK

Şüphelenilen Beklenmeyen Ciddi Advers Reaksiyon (SUSAR)

suspected unexpected serious adverse reaction (SUSAR)

Araştırma ürünüyle ilişkisi şüphelenilen, beklenmeyen, ciddi advers reaksiyon; 7/15 gün içinde Ulusal SUSAR Modülü üzerinden bildirilir.

EU CTR 536/2014 md.2 · TİTCK Ulusal SUSAR Modülü duyurusu (2026)

bilgilendirilmiş gönüllü olur formu (BGOF)

informed consent form (ICF)

Araştırma öncesi gönüllüyü bilgilendiren ve özgür katılımını belgeleyen form; Türkçe hazırlanması zorunludur.

TİTCK RG 32203 md.3 · ICH GCP 1.28

katılımcı (gönüllü)

participant (volunteer)

Klinik araştırmaya bilgilendirilmiş gönüllü olur formuyla katılan birey.

ICH GCP 1.57-1.58 · TİTCK RG 32203

destekleyici

sponsor

Araştırmanın başlatılmasından ve yönetiminden sorumlu gerçek veya tüzel kişi.

TİTCK RG 32203 md.3 («destekleyici») · EU CTR 536/2014 md.2

araştırmacı

investigator

Araştırmanın merkezdeki yürütülmesinden sorumlu hekim (sorumlu araştırmacı) veya ekip üyesi.

TİTCK RG 32203 md.3 · EU CTR 536/2014 md.2

etik kurul

ethics committee

Katılımcı hak ve güvenliğini koruyan bağımsız kurul; TİTCK tarafından merkezî atanır.

TİTCK RG 32203 md.3 · EU CTR 536/2014 md.2

tetkik

audit

Sponsorun veya CRO’nun iç/tedarikçi kalite incelemesi; düzenleyici otorite işlemi değildir. (İKU Dergisi sözlüğündeki eski «denetleme» çevirisi emeklendi.)

ICH GCP 1.6

denetim izi

audit trail

Elektronik kayıtlarda kimin, ne zaman, neyi değiştirdiğini gösteren değiştirilemez sistem kaydı.

FDA 21 CFR Part 11 · İKU

denetim

inspection

Yetkili Otoritenin (TİTCK/FDA/EMA üyesi ülke) GCP denetimi.

TİTCK Risk Bazlı GCP Denetimleri Kılavuzu

izleme

monitoring

Sponsorun araştırmanın yürütülmesini, verilerin toplanmasını ve raporlanmasını takip etmesi.

ICH GCP 1.38 · İKU

İyi Klinik Uygulamaları (İKU)

good clinical practice (GCP)

Klinik araştırmaların planlanması, yürütülmesi ve raporlanması için uluslararası etik ve bilimsel kalite standardı.

ICH E6(R3)

farmakovijilans

pharmacovigilance

İlaç güvenliliğiyle ilgili tüm bilimsel verilerin toplanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve önlem alınması.

GVP · TİTCK

biyoeşdeğerlik

bioequivalence

Test ve referans ürünün aynı molar dozda benzer biyoyararlanıma sahip olduğunu gösteren çalışmalar.

TİTCK BY/BE Kılavuzu

AB Klinik Araştırmaları Yönetmeliği (536/2014)

Regulation (EU) No 536/2014 (CTR)

AB’de klinik araştırmaların izlenmesi ve değerlendirilmesini tek çatıda düzenleyen yönetmelik.

EU CTR 536/2014

CTIS — Klinik Araştırma Bilgi Sistemi

CTIS (Clinical Trials Information System)

AB klinik araştırma başvuruları ve sonuç bildirimlerinin tek portali (EMA).

EMA · EU CTR 536/2014

KAP — Klinik Araştırma Portalı

KAP (Clinical Trials Portal)

TİTCK görev alanındaki klinik araştırmaların kayıtlarının tutulduğu kamu veritabanı.

TİTCK (titck.gov.tr/kap)

KAM — Klinik Araştırma Modülü

Clinical Trials Module (KAM)

EBS entegre, e-imzalı klinik araştırma başvuru modülü; yaşam döngüsü boyunca kullanılır.

TİTCK · EBS (ebs.titck.gov.tr)

Yıllık Güvenlilik Raporu (DSUR)

Development Safety Update Report (DSUR)

Araştırma ürününün yıllık güvenlilik özeti (ICH E2F); yıllık ilerleme raporundan farklıdır.

ICH E2F · TİTCK

advers reaksiyon

adverse reaction

Araştırma ürünüyle arası nedensel ilişkisi en azından makul sayılan zararlı, istenmeyen yanıt.

TİTCK SUSAR duyurusu (2026) · ICH E2A

düşük müdahaleli klinik araştırma

low-intervention clinical trial

Onaylı ürünün kullanım kılavuzuna uygun uygulandığı, ek prosedürlerin günlük klinik pratiği aşmadığı araştırma türü.

EU CTR 536/2014 md.2

katılımcı kaydı (gönüllü alımı)

enrollment (recruitment)

Uygun katılımcıların araştırmaya dahil edilmesi süreci.

ICH GCP

dağıtık klinik araştırma

decentralized clinical trial

Süreçlerin bir kısmının merkez dışında (evde, dijital araçlarla) yürütüldüğü araştırma modeli.

EMA/HMA recommendation paper · ICH E6(R3) Annex 2

TİTCK — Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

TİTCK (Turkish Medicines and Medical Devices Agency)

Sağlık Bakanlığı çatısındaki ulusal yetkili otorite.

titck.gov.tr

Bu sözlük nasıl kullanılır?

Bu sözlük, Türkiye Klinik Araştırma Regülasyon Merkezi rehberimizin ve mevzuat yorumu makalelerimizin tamamında kullanılan kontrollü vokabülerin kamuya yansımasıdır. Terimler mevzuat değişikliklerinde güncellenir.

Türkiye Klinik Araştırma Regülasyon Merkezi →